Afyonkarahisar’ın gelişimine katkı sunan, dışa açılmasında önemli bir rol üstlenen kurumların başında Afyon Kocatepe Üniversitesi geliyor. Cümle içinde “Afyon Kocatepe Üniversitesi başarı kazandı” demek kolay olsa da bu büyük eğitim kurumuna verilen emekleri, çekilen sıkıntıları ve yaşanan mutlulukları da hatırlamalıyız.
Afyon Kocatepe Üniversitesi resmî olarak 1992’de kurulsa da, AKÜ’nün kökleri 1974’e dayanıyor. 1974’te Eskişehir İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi’ne bağlı olarak kurulan Afyon Maliye Muhasebe Yüksekokulu, Afyonkarahisar’a üniversite öğrencilerinin gelmesini, şehir hayatının canlanmasını sağladı.
Prof. Dr. Belkıs Özkara’nın yazdığı “Yüksekokuldan Üniversiteye: Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi’nin 50 Yılı” kitabı, bilgilerimizin tazelenmesine büyük katkıda bulundu.
Afyonkarahisar’da üniversite fikrini geliştiren merhum büyüğümüz İbrahim Küçükkurt, kendi şahitliğini 1994 yılında Beldemiz Dergisi’nde kaleme almış. Burada Afyon Yükseköğretim Kurma ve Yaşatma Derneği’ni zikretmemiz de gerekir. Bu dernekte görev alan önemli şahsiyetleri isim isim yazmak ve tarihe yeniden not düşmek amacıyla İbrahim Küçükkurt’un yazısının ilgili kısmını burada kullanıyorum:
“Afyon İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi'nin kuruluş çalışmalarına Afyonlu bir avuç memleketsever 1973 yılında başladı. Afyon Üniversite Kurma ve Yaşatma Cemiyeti 1974 Haziran ayında kuruldu. Cemiyetin kurucu üyeleri İbrahim Küçükkurt (Gazeteci), Ahmet Tuncer (Noter), Hulusi Diler (Mühendis), Sami Öznur (Belediye Başkanı), Mustafa Akkent (Ticaret ve Sanayi Odası Genel Sekreteri), Hakkı Özsoy (Tüccar), Hüseyin Helvacıoğlu (Eczacı), Ragıp Ünver (Mühendis), Cemalettin Öz (Avukat), Alaaddin Günel (Diş Hekimi), Bekir Haşim Tiryakioğlu (Tüccar), Kazım. Gümüştaş (Tüccar), Balı Açıkgözoğlu (Tüccar), Osman Uğur (Fabrikatör), Kamil Özgür (Operatör Doktor), Adnan Bayık (Sarraf), Ahmet Özkoçak (Operatör Doktor), Hamdi Telek (Tüccar). Eskişehir İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi ile yoğun temaslara 1974 yılında ben başladım. Akademideki eski arkadaşlarım olan profesör ve doçentlerle yaptığım görüşmelerde Afyon'a bir Yüksek Okul açılması için Hükümetin Akademiye talimat vermesini istediler..."
Emek emek inşa edilen bir okuldan bahsediyoruz. Bu süreci konu alan Yüksekokuldan Üniversiteye: Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi’nin 50 Yılı kitabında dikkat çeken bazı unsurları paylaşmak isterim.
Mesela dönemin Afyonkarahisar Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Hulusi Diler’in tavrı… Afyonkarahisar ile özdeşleşen haşhaş ekiminin yasaklandığı günlerde gösterilen bu tavır, Ticaret ve Sanayi Odası’nın istenildiği takdirde şehre nasıl yön verebileceğine de bir kanıttır. Gelin, kitaptan ilgili kısmı Hulusi Diler’in ifadeleriyle okuyalım:
“Haşhaş Afyonkarahisar'ın ekonomisinde çok önemliydi. Tohumları ezilerek kullanılır, yağı çıkarılır, küspesi hayvan yemi olarak kullanılır, sakızı ilaç sanayiine satılır, kapsülleri yakılır, sapları köylerde evlerin çatılarını kaplamak için kullanılırdı. Haşhaş ekiminin yasaklanması Afyonkarahisar ekonomisini olumsuz etkilemiştir. Ben kamuoyu oluşturmak için gazete çıkarıp dağıttırdım, Amerikan Büyükelçiliğine mektup yazdım. Bu girişimlerim milletvekillerinin tepkisine yol açtı. Ardından Amerikan Büyükelçiliğinden ve Amerika'da ilaç şirketi sahibi olan senatörlerden oluşan bir heyet Afyonkarahisar'a geldi. Kamuoyu oluşturma girişimlerinden vazgeçmemiz halinde çeşitli yardımlarda bulunacaklarını söylediler. Ben de o zaman Ortadoğu Teknik Üniversitesi'nin binalarını Amerikalılar yaptığı için, Afyonkarahisar'a bir üniversite yapın dedim... Üniversite Afyonkarahisar ekonomisi için çok büyük önem taşıyordu".
Kitapta dikkatimi çeken başka bir ayrıntı ise 1963 yılında Devlet Planlama Teşkilatı’nın Afyonkarahisar’da yaptığı incelemenin ardından Afyonkarahisar’da “Kurtuluş Üniversitesi” isimli yükseköğretim kurumu kurulmasını öngörmesidir. Kim bilir; ileride devlet ya da vakıf üniversitesi olarak Afyonkarahisar’da kurulması planlanan bir üniversiteye “Kurtuluş Üniversitesi” ismini veririz, böylece emek veren büyüklerimizi de yâd etmiş oluruz.
VEFA VE ANILAR
“Yüksekokuldan Üniversiteye: Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi’nin 50 Yılı” isimli kitapta AKÜ’nün tüm Rektörleri’ne, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi’nin kuruluşundan bugüne kadarki tüm dekanlarına yer verilmiş. Ayrıca bu fakülteden mezun olup fakültede Doçentlik ve Profesörlük unvanlarını alarak yükselen öğretim üyelerinin de listesi sunulmuş. Bu yönüyle kitap, aynı zamanda bir vefa örneği.
Kitapta birçok anıyı da okumak mümkün.
Mesela Afyon Kocatepe Üniversitesi’nin Kurucu Rektörü Prof. Dr. Şehabettin Yiğitbaşı’nın AKÜ’de göreve başlayacağı ilk gün, makam aracı yerine şehiriçi yolcu minibüsünden inerek makamına gitmesi, bu anılardan biri.
Yine mezunların “Biz Afyon’a geldiğimizde Afyon küçük bir yerdi, ilk kumpirciyi de biz açtık” gibi anıları paylaşması, kitabı hayli ilginç kılıyor.
