Hatırlarsınız, Afyonkarahisar Blok Mermer Fuarı, 18-21 Haziran 2025’te, Afyon Motor Sporları Merkezi’nde düzenlendi. Bu fuar öncesi mermer sektöründen gelen bazı itirazlar vardı. O itirazlar özetle şöyleydi:
“İzmir’de zaten büyük bir mermer ve doğal taş fuarı düzenleniyor. Bursa’da denendi ama sürekliliği olmadı. Kısa süreler içinde büyük fuarlar olması sektöre doğrudan bir fayda sağlamaz.”
Bu eleştiriye karşılık Afyonkarahisar’da ise “Biz mermerin başkentiyiz. Fuar bizde olmayacak da nerede olacak” itirazı yükselmişti.
Sonuç olarak Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Başkanı M. Rifat Hisarcıklıoğlu’nun yakın çalışma arkadaşlarından Cihat Alagöz ile anlaşıldı ve fuar gerçekleştirildi.
Fuar ile ilgili sorulara geçeceğiz tabii ki…
Ancak önce Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği’nin fuarları düzenlerken esas aldığı Yurt İçinde Fuar Düzenlenmesine Dair Usul ve Esaslar’a bakalım.
“Bir fuarın ‘uluslararası’ unvanını kazanabilmesi ve/veya bu unvanın kullanılabilmesi için fuarın; aynı düzenleyici tarafından, aynı veya benzer isim ya da konuda, aynı ilde, son beş yıl içerisinde en az iki defa düzenlenmiş olması, düzenlenmiş iki fuarda doğrudan veya dolaylı yabancı katılımcı sayısının, tüm katılımcı toplamı içerisinde en az yüzde on beşe ulaşması veya yabancı katılımcıya tahsis edilen net metrekare stant alanının, toplam alanın en az yüzde onuna ulaşmış olması veya yabancı ziyaretçi sayısının, toplam ziyaretçi sayısı içerisinde en az yüzde iki buçuğu bulması, Fuarın düzenlendiği alanda aynı tarihlerde birden fazla fuar düzenlenmesi durumunda her bir fuarın ayrı ayrı 8 inci maddenin 2 inci fıkrasının b bendinde yer alan metrekare koşullarını sağlaması ve birbirinden bağımsız bölüm/bölümlerde düzenlenmesi gerekmektedir. Fuar takviminde ‘uluslar arası’ nitelikte olduğu belirtilen fuarlar dışında hiçbir fuarın adında ve fuara ilişkin yazılı ve görsel tanıtım, reklam, ilanlar, fuar katalogları, katılımcı sözleşmeleri ve davetiye gibi materyallerde ‘uluslar arası’ ibaresi kullanılamaz. Aksinin tespiti halinde ilgili düzenleyicinin teminatının tamamı Birliğe irat kaydedilir. Aynı veya benzer konulu bir fuarda ikinci kez aynı kural ihlalinde bulunan düzenleyiciye bahse konu fuar ile ilgili olarak takvime alınmama ve takvimden çıkarma işlemi tesis edilir.”
Devam edelim… Afyonkarahisar’ın büyük bir fuar ve kongre merkezine ihtiyacı biliniyor. TOBB’un yayınladığı Yurt İçinde Fuar Düzenlenmesine Dair Usul ve Esaslar’a göre Afyon Motor Sporları Merkezi bu konuda uygun değil. Zaten daha önce yine Afyon Motor Sporları Merkezi’nde düzenlenen Kitap Fuarı’na Afyonkarahisar Ticaret ve Sanayi Odası’nın olumsuz görüşü sonucunda TOBB’dan kapatma yazısı gelmişti. ATSO yöneticileri kapatma emrini Kitap Fuarı bittikten sonra ilgililere tebliğ etmiş ve kendilerince lütufta bulunmuştu.
Bakın TOBB’un yayınladığı İçinde Fuar Düzenlenmesine Dair Usul ve Esaslar’a göre fuar takvimine girebilmek ve “fuar” kelimesini kullanabilmek için nasıl bir düzen gerekir:
“Fuarın düzenleneceği alanların: ulusal nitelikte bir genel fuar veya ihtisas fuarı düzenlenecek kapalı alanların en az net üç bin, açık alanların en az beş bin metrekare olması, uluslar arası nitelikte bir genel fuar veya ihtisas fuarı düzenlenecek kapalı alanların en az net beş bin metrekare, açık alanların en az yedi bin metrekare olması, ayrıca, stant alanının en az net iki bin metrekare olması, kapalı fuar alanlarında taban-tavan mesafesinin en az dört buçuk metre olması, ziyaretçiler için ayrı giriş-çıkış ve acil durum çıkışlarının, sergilenen ürünler için yükleme-boşaltma kapılarının bulunması, aydınlatma ve gereğinde güç kullanımı için yeterli kapasitede elektrik donanımının ve temel işlevler için yeterli sayıda jeneratörün bulunması, kapalı alanlar için çalışır durumda ısıtma ve havalandırma sistemlerinin bulunması, iletişim için gerekli araç ve gereçlerle yeterli iletişim alt yapısının bulunması, fuar alanına uygun sayıda lavabo ve tuvaletlerin bulunması, ihtiyaç ölçüsünde ibadet alanı, büfe, kafeterya ve lokantanın bulunması, düzenleyici ve görevlendireceği personele ait danışma, yönetim, gözetim bürolarının bulunması, güvenlik ve ilk yardım hizmetleri için gerekli ünitelerin bulunması, yeterli otopark alanının bulunması, VIP salonu, konuk ağırlama yerleri, basın odası, seminer salonu gibi yerlerin ve bayrak direklerinin bulunması, uluslararası nitelikteki fuarlarda ambulans bulundurulması, uluslararası nitelikteki fuarlarda ziyaretçi girişlerinin sayılabilmesine imkan tanıyan turnike vb. kapı sisteminin bulunması zorunludur. Fuarın düzenleneceği alanın bu Esaslarda belirtilen şartları taşıyıp taşımadığı fuar düzenleme başvurusunu alan Oda/Borsa tarafından tetkik edilir. Alanın, bu şartları taşıyıp taşımadığına ilişkin Oda/Borsa görüşü fuar başvurusu ile birlikte Birliğe intikal ettirilir.”
FUAR HAKKINDA SORULAR
Afyonkarahisar Blok Mermer Fuarı, Afyonkarahisar’da genel olarak olumlu karşılandı. Özellikle Afyonkarahisar’ın lokomotifi olan mermer sektörünün her zaman olduğu gibi taşın altına elini koyduğunu görüyoruz. Hatta Afyonkarahisar’a farklı illerden gelen mermercilerin ürünlerinin Afyonlu mermerciler tarafından satın alındığı, böylece sektör dayanışmasının da ortaya konulduğunu biliyoruz.
Bununla birlikte farklı bir bakış açısıyla sorular sorulmalı ki eksiklikler, hatalar giderilsin. Dilerseniz soruları başlayalım:
Fuar organizasyonu için Afyonlu firmalar dahil olmak üzere çeşitli firmalardan teklif istendi mi? Yoksa “Aman başımız ağrımasın, her şeyi Ankara’dan çözer, Cihat Alagöz’ün şirketine veriverelim” mi denildi?
Afyonlu mermerciler bu fuara, iddialı bir fuar şirketi kurulması, aynı zamanda fuar ve kongre merkezi kurulması için gönül verdi. Sektörün bu talebi yerine getirilecek mi?
TOBB’un yayınladığı Yurt İçinde Fuar Düzenlenmesine Dair Usul ve Esaslar’a göre Afyonkarahisar’da uygun bir fuar alanı (merkezi) yok. İlgili organizasyon şirketi Afyonkarahisar’da böylesi bir fuarı yapmak için nasıl ve hangi yöntemlerle izin aldı?
Afyonkarahisar Ticaret ve Sanayi Odası tarafından mermer ve doğal taş sektörü için sürdürülen Ticaret Bakanlığı destekli Ur-Ge projesi kapsamında Afyon’a gelmesi gereken heyet, Fuar için mi getirildi? Fuarlarda yabancı heyetin, organizasyon şirketi tarafından getirilmesi gerekmiyor mu? Afyonkarahisar’daki fuarda organizasyon şirketi ATSO üzerinden getirilen yabancı heyet sayesinde ne kadar kâr etti?
Fuara ATSO aracılığıyla getirilen yabancı heyetler, fuara katılan 217 firmadan kaçıyla görüşme yaptı? Bu ziyaret ve görüşmeler neden 10-15 firma ile sınırlı kaldı?
Büyük blok mermerlerin geleceği belliyken Afyon Motor Sporları Merkezi’nin konser alanı olarak kullanılan kısmının dayanıklılığı test edildi mi? Bununla ilgili, organizasyon firmasının “Zararı karşılaması” protokolü imzalandı mı? İmzalanmadıysa bu neden düşünülmedi? (Afyon Postası’ndan Nail Azbay, blok mermerlerin Afyon Motor Sporları Merkezi’ne 100 milyon liraya yakın zarar verdiğini yazmıştı.)
TOBB’un yayınladığı Yurt İçinde Fuar Düzenlenmesine Dair Usul ve Esaslar’a göre fuarların “uluslararası” kelimesini kullanması için şartların yerine getirilmesi gerekir. Fuarın organizatörü olan aynı zamanda TOBB Türkiye Fuarcılık Sektör Meclisi Başkanlığı görevini sürdüren Cihat Alagöz’ün bunu bilmemesi mümkün değil. O halde neden konuşmasına “Afyon Blok Mermer Fuarı uluslararası bir fuar olarak doğdu” diyerek başladı?”
Afyonkarahisar Blok Mermer Fuarı için Afyonkarahisar Ticaret ve Sanayi Odası tarafından alınan fotoğraf ve kamera çekim hizmeti için Afyonlu firmalar dahil olmak üzere teklif istendi mi?
Dünya artık işlenmiş mermeri de görmek isterken, biz ne kadar blok mermer üzerinden ilerleyebileceğiz?
Belki de en temel soru ise şu: Afyonkarahisar Blok Mermer Fuarı, Afyonkarahisar Ticaret ve Sanayi Odası mevcut yönetiminin 2026 yılı ATSO Seçimleri’ne yönelik bir yatırım mı? Niyet “Afyon mermerin başkenti, Afyon’a mermer fuarı yakışır” cümlesiyle özetlenebilecek kadar halis mi? Yoksa “2025 ve 2026’da bu fuarı kotaralım. 2026’nın Ekim ayındaki seçimde de ‘Afyon’a Mermer Fuarı kazandırdık’ diye oy toplarız” düşüncesi mi hâkim?
