Geçen günlerde “Helal Olsun” başlıklı bir yazı yazmıştım. Afyon Kocatepe Üniversitesi’nin düzenlediği 3. Uluslararası Helal (Müslüman Dostu) Turizm Kongresi’nden yola çıkarak Afyonkarahisar’da Helal Turizm’in yapılabileceğini, otellerimizin Helal Turizm Sertifikası alabileceğini belirtmiştim.
Sektörün bazı temsilcileri Afyonkarahisar’da genel olarak Helal Turizm’e uyum sağladığını, bu nedenle ayrı bir belgeye gerek duymadıklarını belirtti.
Helal Turizmin benimsenmesinin Afyonkarahisar için önemli, hatta bir kırılma noktası olacağını düşünüyorum.
Türkiye Seyahat Acentaları Birliği Dumlupınar Bölge Temsil Kurulu Başkanı Bilal Şenel’e helal turizmi sordum. Şenel, Hacı Adayları’na mübarek topraklarda yardımcı olduğu dönemde sorularımı yanıtladı. Duruşu ve samimiyeti ile her zaman güzel bir örnek olan Şenel’e çok teşekkür ediyorum.
Söz şimdi TÜRSAB Dumlupınar Bölge Temsil Kurulu Başkanı ve Şeneller Turizm’in ortaklarından Bilal Şenel’de.
Şenel, önce Helal Turizm’in tanımından başlıyor. Şenel, “Helal (Müslüman-dostu) turizm, dini vecibelerini yerine getirmede hassasiyet gösteren mütedeyyin turistlerin konaklama, seyahat, rekreasyon, ulaşım gibi turizm faaliyetlerinden doğan ihtiyaçlarını İslami kural ve inanışlarına uygun bir şekilde karşılamasıdır. Müslüman-dostu turizmin, Müslümanlara hizmet etme düsturu taşıması, Müslüman turist sayısını arttırması, turizm çeşitliliğini zenginleştirmesi, ülke tanıtımına katkısı, yeni yatırımlar sağlaması ve istihdam olanakları gibi avantajları vardır. Mütedeyyin turistlerin inanç turizmi dışındaki diğer turistik faaliyetlere de katılım göstermeye başlamasının, Türkiye’nin sahip olduğu turistik ve ekonomik potansiyeli de arttırmaktadır” diyor.
“Helal Turizmin Afyonkarahisar’da gelişmesi için neler yapılmalı?” soruma şöyle cevap verdi Şenel:
“Gastronomi ve kültür turizminde olduğu gibi helal turizmde de bir destinasyon haline gelebilmek için bir iki tesis yeterli olmayacaktır. Bu sebeple helal turizm hizmeti verecek bir bölge/şehir bazında yapılanma gerekiyor ki şehrimiz dünya çapında bir alternatif olabilsin ve insanlar tereddüt etmesin. Fikir vermesi adına dünyadan en iyi uygulama örnekleri belirlenerek bir kıyaslama (benchmarking) yapılabilir. Tabii buna göre de bölgenin, yani Afyonkarahisar’ın artıları ve eksilerinin belirlenmesi gerekiyor. Afyonkarahisar’ın artılarına bakıldığı zaman helal turizmin bu bölgedeki gelişim sürecini destekleyecek çeşitli avantajları var.
Afyonkarahisar sahip olduğu turistik zenginlikleri sayesinde ulusal ve uluslararası turizm pazarında önemli bir konuma ve imaja sahip. Sahip olduğu konum ve imaj sayesinde helal turizmin şehre adapte edilmesi, tanıtımının sağlanması daha kolay olacaktır. Şehrin tarihine bakıldığında ise Anadolu irfanının hâkim olduğu bölgelerden birisi olduğunu görüyoruz. Bu zeminde yetişen şehir halkının da her cemiyetten ve anlayıştan insana kapısını açan, insanları bir ayrıma düşmeden kucaklayan bir yapısı var. Böylece helal turizme yönelik bir çalışma yapılacağı zaman bu turizm çeşidinin bölgede yer edinmesi ve gelişmesi mümkün hale geliyor. Ancak, Afyonkarahisar’ın bir gastronomi şehri, termal turizm şehri olduğu gibi helal turizm destinasyonu olarak anılması için tabi birtakım çalışmaların gerçekleştirilmesi gerekir. Öncelikle paydaşlar arasında işbirliklerinin tesis edilmesi, bu yönde bir planlama yapılması gerekiyor.
Helal Akreditasyon Kurumundan onaylı belge veren kurumlardan ‘Müslüman Dostu Otel’ belgeli tesislerin oluşması için çaba sarf edilmeli. Bu bize özellikle ‘Helal’ hassasiyeti olan gezginlerin tercih etmesi açısından faydalı olacaktır. Ayrıca restoranların da Helal Belgesi’ni ön plana çıkarması, gezginlerin rahatça tercih etmelerine sebep olacaktır. Helal Turizm, sadece otelin ‘Müslüman Dostu Tesis’ belgesinden ibaret değil elbette. Rehberin ya da günübirlik tur düzenleyicilerin, gezginlerin ibadet alışkanlıklarına saygılı şekilde tur zamanlamasını organize etmesi oldukça önemli.”
İkinci sorum “Helal Turizm’in Afyonkarahisar’a hangi faydaları olacaktır?” şeklinde. Şenel’in cevabı şöyle:
“Herhangi bir bölgede herhangi bir turizm çeşidinin geliştirilmesi, o bölgeye yeni turist profilinin yönelmesini sağlar, turist sayısının ve gelirinin artmasına katkı sunar. Zaten gastronomi ve termal turizm şehri olarak bilinen Afyonkarahisar’ın helal turizm destinasyonu haline getirilmesi, bölgenin çok yönlü bir konuma erişmesini sağlayacaktır. Kısacası farklı turizm çeşitlerinde öne çıkan bir destinasyon olması Afyonkarahisar’ı turizm çeşitliliğiyle bir adım öne çıkaracaktır. Dünya üzerinde Müslüman gezginler yılda ortalama 230 milyar Amerikan Doları seyahat harcaması yapmakta. Bu harcama oranından bir pay da Afyonkarahisar’ın alması oldukça güçlü motivasyon kaynağı. Ortadoğu ve Kuzey Afrika’nın haricinde Avrupa ve Güney Asya’dan da Müslüman gezginler ülkemize ziyarete geliyorlar. Özellikle sağlık, termal ve kültür turları açısından ülkemizin turizm payını artırmaya dönük önemli bir hamle olacaktır.”
Şenel’e yönelttiğim diğer 2 soru ve cevapları şöyle:
Helal Turizm için yapılan düzenlemeler nelerdir?
İslam İşbirliği Teşkilatı üye ülkelerinin katılımı ile oluşan SMIIC (The Standards and Metrology Institute for Islamic Countries) tarafından belirlenen sınırlar ölçüsünde, TSE tarafından bir standardizasyon çalışması tamamlandı. Helal Akreditasyon Kurumu yurtiçi ve yurtdışında yetkili belgelendirme kurumlarını yetkilendirdi. Mevcut adıyla ‘Müslüman Dostu Otel’ unvanı verilmeye başlandı. Bunun içinde A, B ve C kategorileri mevcut. Ayrıca işin bir de restoran konusu var. Çünkü özellikle, şehir turizmine katılan insanlar, bölgenin yerel lezzetlerini tatma konusunda daha istekliler. Restoranlarımızın da bu belgelendirme konusunda sürece katılmaları gerekiyor. İlerleyen dönemde Seyahat Acentaları için de kriterler belirlenecek ve onların da ‘Müslüman Gezginlere’ hizmetlerini düzenleme altına alınmış olacak.
Afyonkarahisar’ın diğer misafirlerini olumsuz mu etkiler?
Şu ana kadar dünya üzerine böyle olumsuz bir örneğe şahit olmadık. En azından kayıtlara geçen bir örnek bulunmuyor. Bu bütün şehrin ve altyapısının yüzde 100’lük bir dönüşümü olmadığı için insanların oteli ya da tesisi tercih ederken önceliğini belirlemesine yardımcı oluyor sadece. Mesela, ‘Çevre Dostu’ bir otel, Çevre hassasiyeti olan insanlar tarafından öncelikli olarak tercih edilirken, bu konuda yeterli bilince sahip olmayan bir gezgin de kolaylıkla kalabilir. Elbette, alıştığı bazı kolaylıklardan feragat ediyor olabilir, ancak olumsuz bir deneyim olmaz.