Türkiye’de ihracat rakamları esas olarak 2 kurum tarafından açıklanıyor. Türkiye İhracatçılar Meclisi, şehirlerin doğrudan yaptığı ihracatın rakamını kamuoyuna duyuruyor. Ticaret Bakanlığı ile Türkiye İstatistik Kurumu işbirliğinde ise doğrudan ihracat ile ihraç kayıtlı satışlar (ürünün üretildiği yerden satış değil, aracılar ile başka bir merkezden yapılan dışsatım) rakamları paylaşılıyor.
Hem Ticaret Bakanlığı, hem de Türkiye İhracatçılar Meclisi, 2024 yılının ihracat rakamlarını duyurdu. Türkiye İhracatçılar Meclisi’nin verilerine göre 2024 yılında Afyonkarahisar’dan 341 milyon 164 bin dolarlık ihracat gerçekleştirilmiş. Ticaret Bakanlığı’nın bu rakama eklediği ihraç kayıtlı satışlarla birlikte Afyonkarahisar’ın ihracatı 709 milyon 273 bin dolara çıkmış.
Sadece bu rakamlara bakarak bir başarıdan bahsedilebilir. Ancak şunu belirtmek gerekir: İhracat rakamlarında başarı, daha çok bu işin yükünü çeken ihracatçı firmalara yazılmalıdır. Üreten, istihdam eden, ihracata imza atan işletmelerin sayısının artmasını diliyorum.
Bununla birlikte, rakamlar gösteriyor ki şehrin ihracatının artmasının yolu, 15 yıldır dile getirilen ve en sonunda uygulanan ihraç kayıtlı satışların, üretimin yapıldığı ilin ihracat rakamlarına eklenmesi değil. Amerika’yı yeniden keşfetmemize gerek yok. İhracatın geliştirilmesi için meselâ Gaziantep ne yapıyorsa, meselâ Antalya ne yapıyorsa benzer şekilde hareket etmemiz gerekir.
Şimdi, Afyonkarahisar’ın ihracattaki durumuna biraz yakından bakalım:
Türkiye İhracatçılar Meclisi’nin verilerine göre Afyonkarahisar, 2024 yılında 341 milyon 164 bin dolarlık ihracat ile 81 il arasında 37’nci sırada. Listede Afyonkarahisar’ın üzerinde kimler mi var?
Onları da yazalım:
Karabük 36’ncı, Çankırı 35’inci, Isparta 34’üncü, Kütahya 33’üncü. Listenin yukarılarına doğru büyükşehirlerin olması normal, ama Düzce, Ordu, Yalova, Giresun ve Şırnak gibi illeri de gördüğümüzü söylemek lazım.
Afyonkarahisar’ın 30 büyükşehir dışında büyükşehir olma hakkına sahip büyüklükteki nüfusunu dikkate aldığımızda, yorum yapmak biraz daha zorlaşıyor. Allah’tan komşularımız arasında olan Uşak 42’nci, Burdur 46’ncı da teselli buluyoruz.
Gelelim Ticaret Bakanlığı’nın verilerine…
Bahsettim, Ticaret Bakanlığı ihraç kayıtlı satışları, üretimin yapıldığı şehirlerin hanesine yazarak ihracat rakamlarını açıklıyor. Bu verilere göre Afyonkarahisar 709 milyon 273 bin dolarlık ihracat ile 81 vilayet arasında 40’ıncı sırada. Bu liste daha da ilginç… Biz Gaziantep, Antalya diyoruz ama Ticaret Bakanlığı’nın açıkladığı toplam ihracat rakamlarıyla 1 milyar doları geçen 31 il bulunuyor. Bu iller sırasıyla şöyle:
İstanbul, Kocaeli, İzmir, Bursa, Tekirdağ, Ankara, Mersin Sakarya, Gaziantep, Manisa, Hatay, Eskişehir, Adana, Çorum, Denizli, Konya, Kayseri, Antalya, Balıkesir, Düzce, Aydın, Samsun, Yalova, Osmaniye, Kahramanmaraş, Kırklareli, Zonguldak, Muğla, Aksaray, Bilecik, Çanakkale.
Afyonkarahisar, Afyonspor gibi “Süper Lig”den şimdilik çok uzak.
1 milyar dolarlık dışsatım yapan “İhracatın Süper Ligi”nin hemen yakınında Bolu, Giresun ve Kütahya var. Kütahya, Afyonkarahisar’dan yaklaşık 200 milyon dolar fazlı ihracata imza atmış. Devam edelim:
39’uncu Ordu, 42’inci Isparta, yine Allah’tan 46’ncı Uşak…
İyi bir ihracat için iyi bir üretime de ihtiyacımız var. Ticaret Bakanlığı’nın ihracat tablosunu bu minvalde okumamız, anlamlandırmamız gerekiyor.
2022’DEN GERİDEYİZ
Ticaret Bakanlığı, 2024 yılı ihracat verilerini kamuoyuyla paylaşırken 2022-2023-2024 senelerinin karşılaştırmasını yapmış. Buna göre Afyonkarahisar, 2022’de 730 milyon 618 bin dolarlık ihracata imza atmış. 2023’te bu rakam 613 milyon 867 bin dolara gerilemiş. 2024’te ise malum, 709 milyon 273 bin dolarlık dışsatım yapılmış. Burada sorulması gereken soru şu: Küresel salgın döneminin hemen ertesine denk gelen 2022 yılını bile neden hâlâ yakalayamadık?
“İhracatı artıralım, artırmalıyız” cümlesi kurarak ihracatın artmayacağı aşikâr.
KOMŞULARLA KIYAS
Afyonkarahisar’ın ve komşularının 10 yıl önceki ihracatına baktığımızda ilginç bir tablo ile karşılaşıyoruz.
Ticaret Bakanlığı, ihraç kayıtlı satışlarla birlikte yapılan dışsatımı son iki yıldır açıklıyor. Geçmiş yıllara yönelik istatistiki bu nedenle Türkiye İhracatçılar Meclisi’nin verilerine göre değerlendirelim.
İşte komşu illerimizle birlikte 10 yıllık gelişimimiz:
Afyonkarahisar’ın 2014 yılındaki ihracatı 358 milyon dolardı, 2024 yılındaki dışsatımı 341 milyon 164 bin dolar oldu.
Kütahya’nın 2014 yılındaki ihracatı 191 milyon dolardı, 2024 yılındaki ihracatı 417 milyon dolar oldu.
Isparta’nın 2014 yılındaki ihracatı 229 milyon dolardı, 2024 yılındaki ihracatı 413 milyon dolar oldu.
Uşak’ın 2014 yılındaki ihracatı 220 milyon dolardı, 2024 yılındaki ihracatı 318 milyon dolar oldu.
Burdur’un 2014 yılındaki ihracatı 182 milyon dolardı, 2024 yılındaki ihracatı 222 milyon dolar oldu.
Anlatmaya gerek yok, görüyorsunuz…
