Afyonkarahisar Belediye Meclisi’nin 2025 yılı Eylül ayı toplantısında, Ertuğrulgazi Mahallesi’nde 12 bin 976 metrekarelik taşınmasın Devlet İhale Kanunu hükümlerine göre satışının yapılması teklifi görüşülecekti. Afyonkarahisar Belediye Başkanı Burcu Köksal, “AK Parti Grubu sormadan ben söyleyeyim” diye konuya açıklık getirdi. Köksal, 18-21 Haziran 2025 tarihleri arasında Afyonkarahisar Blok Mermer Fuarı’nın düzenlendiğini, bu fuarın NG Afyon Motofest için kullanılan Afyon Motor Sporları Merkezi’nde gerçekleştirildiğini hatırlattı. Köksal, “Mermer Fuarı’ndan sonra ciddi bir fatura çıktı. 40 milyon civarında bir fatura çıktı. Mermerin ağırlığı sebebiyle asfalt çöktü. Çok ciddi sıkıntılar oluştu. Alan kullanılamaz hale geldi. Belediyemiz Fen İşleri ekipleri günde 20 saat çalıştı. Bu maliyetin altından kalkmak için böyle bir satış yapacağız. İktidarı muhalefeti bu fuarı desteklediler. Ama faturası Belediye için ağır bir yük. Bununla ilgili hukuki olarak rücu hakkımız saklı. Firmadan rücu isteyeceğiz. Bizim bu zararı telafi etmemiz gerekiyor” dedi.
Köksal, Fuar’ın İl Özel İdaresi ve Mermerciler Derneği gibi paydaşlarının da olduğunu, yükün Belediye tarafından üstlenildiğini belirtti; ayrıca Afyonkarahisar Ticaret ve Sanayi Odası’na “destek” çağrısı yaptı.
Hatırlayalım: Afyonkarahisar Blok Mermer Fuarı ile ilgili basın toplantısında Afyon Time internet sitesi sahibi İsmail Ögeday, organizasyonu yapan ALZ Grup A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı ve TOBB Fuarcılık Sektör Meclisi Başkanı Cihat Alagöz’e “Mermer blokların nakliyesi sırasında yolların tahribatı hakkında nasıl bir önlem alındığını” sormuştu.
Cihat Alagöz ise bu soruya karşılık “İlgili lojistik firmalarına gerekli hatırlatmaları yaptıklarını, bu sorunun ardından bir kez daha hatırlatma yapacaklarını” aktarmıştı.
Aslında soru, Afyon Motor Sporları Merkezi’ni de kapsayacak şekilde yanıtlanabilirdi, böyle bir hazırlık olmadığı için o konu hakkında açıklama yapılmadı.
Yine hatırlatalım: 12 Temmuz 2025 tarihli “Blok Mermer Fuarı’na Bakalım” isimli köşe yazımızda birtakım sorular sormuştuk. Bu sorulardan biri şöyleydi:
“Büyük blok mermerlerin geleceği belliyken Afyon Motor Sporları Merkezi’nin konser alanı olarak kullanılan kısmının dayanıklılığı test edildi mi? Bununla ilgili, organizasyon firmasının “Zararı karşılaması” protokolü imzalandı mı? İmzalanmadıysa bu neden düşünülmedi? (Afyon Postası’ndan Nail Azbay, blok mermerlerin Afyon Motor Sporları Merkezi’ne 100 milyon liraya yakın zarar verdiğini yazmıştı.)”
Bu hatırlatmalardan sonra gelelim Belediye Meclisi’nde gündeme gelen “40 milyon TL’lik fatura” meselesine:
Adım adım ilerleyelim:
Afyonkarahisar Valiliği (ve Afyonkarahisar İl Özel İdaresi), şehirdeki tüm etkinliklerin doğal paydaşıdır. Resmî destek de olsa, resmî destek olmasa da şehirdeki her etkinlik, Valilik onayı, izni, yönlendirmesi ile olur. Dolayısıyla “Bizim yükümüze İl Özel İdaresi ortak olsun” yaklaşımı ile sonuç alınamaz. Valilik, geriye dönük bir sözleşmeye destek veremez; ayrıca bu yol açıldığında yolcuların sonu gelmez.
Mermerciler Derneği böyle bir yükü omuzlayabilir mi? Yasal olarak bunda bir sorun yok; ama yaklaşım olarak sorun var. Afyonkarahisar’ın mermer alanında faaliyet gösteren işadamları ve sivil toplum kuruluşları; Afyonkarahisar Blok Mermer Fuarı’nın stantlarına para verdiler; “Fuar Gala Yemeği verin, yoksa yabancı heyetleri size getirmeyiz” söylemini sineye çekip yemek verdiler; üstüne bir de Türkiye’nin farklı bölgelerinden gelen blok mermerleri sektör dayanışması çerçevesinde satın aldılar. Mermerciler yeterince yükü omuzladılar, üzerine bir de “40 milyona ortak olun” denilmesi doğru değil.
Peki bu yük Afyonkarahisar Belediyesi’nde mi kalmalı? İlk aşamada “Bu proje benim projemdi, projemizi hayata geçirdik” denilmesi dolayısıyla bu soruya “Evet” cevabı verilebilir. “Reklamı yapan, parayı ödesin” de denilebilir. Ama bu, adil olmaz.
40 milyon TL’lik maliyet konusunda Afyonkarahisar Belediye Başkanı Burcu Köksal haklı. Bu maliyet, Afyon halkının cebinden çıkmamalı.
Burada şu sorular sorulabilir:
Afyonkarahisar Belediyesi, Afyonkarahisar Blok Mermer Fuarı’nın ev sahibidir. Bir kiracı, ev sahibinden evi kiralayıp kiraladığı evi işletme olarak kullansa; para kazandıktan sonra, kapıyı pencereyi kırıp çıksa; ev sahibi ne yapar? Eğer kiracı ile iletişimini yazılı bir sözleşme üzerinden sürdürdüyse, sözleşmedeki hakkını almak için mahkeme dahil tüm yasal yollara başvurur.
Belediye’nin yöneticileri Afyonkarahisar Blok Mermer Fuarı’nda Afyon Motor Sporları Merkezi’nin kullanılması dolayısıyla organizasyon şirketiyle (mekanın kiralanması, muhtemel zararların karşılanmasına dair) bir sözleşme imzalamışlar mıdır? Burada belki Belediye’nin “İlimizde olacak bir etkinliğe köstek olmayalım” yaklaşımı vardır; ancak profesyonel hiçbir iş, bu yaklaşımı kaldırmaz. Devletin dili yazıdır.
Peki, ilerleyelim. Afyonkarahisar Ticaret ve Sanayi Odası, fuarın masraflarını ödemeye yanaşır mı? Tabii ki yanaşmaz. Burada da ATSO’nun haklılık payı var; ATSO Meclisi Üyeleri “Parayı el kazanıyor, faturasını biz ödüyoruz” derler. Ayrıca muhtemel bir denetimde ATSO’nun harcama kalemleri arasında “Fuar’a 40 milyon” gibi bir başlığın zimmete neden olacağı, ATSO yöneticileri tarafından da bilinir.
Peki, sorumlu kim? Afyon Motor Sporları Merkezi’nde oluşan ve şu an için Afyonkarahisar Belediyesi’ne yüklenen 40 milyon TL’lik zararın doğrudan fuarın organizatörü ALZ Grup A.Ş. tarafından üstlenilmesi gerekiyor. Fuar’daki stantlardan elde ettiği gelirin 30 milyonu aştığı iddia edilen bu şirket, böyle bir topa girer mi?
Normal ilişkiler olsa, hukukun gereği yerine getirilse tabii ki organizasyon şirketi bu topa girmek zorunda kalır.
Ama bu şirketin seçilmesindeki amaç, Fuar’ın dört dörtlük olması değil. Şirketin Yönetim Kurulu Başkanı Cihat Alagöz, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Camiası’nda M. Rifat Hisarcıklıoğlu’nun sağ kolu, hatta veliahtı olarak biliniyor. ATSO, “istikrar” iddiasına rağmen TOBB Yönetim Kurulu’nda temsil edilmeyen bir Oda. Dolayısıyla “Cihat Alagöz üzerinden Rifat Bey’e selam yollayabilir miyiz” diye düşünülerek seçilen bir kuruluş ALZ Grup A.Ş.
Bu anlayışla gerçekleştirilen fuarda oluşan zararın karşılanması için organizasyon şirketinin ismi gündeme getirilmiyor. O kadar ki ATSO’nun üst ve ast yöneticileri, kendilerini feda edercesine Cihat Alagöz ve şirketini savunuyor.
Şimdi bu yazıyı okuyan bazı kişiler, “Memlekete o kadar hizmet ediyoruz, bunlarda vizyon yok yav” diye odalarında sinirli biçimde tur atacaktır.
Vizyon konusuna hiç girmeyelim de…
İtirazımız memlekete yapılan hizmet değil; memleketin 40 milyon TL’lik zararının karşılanmamasınadır.
TOBB’UN FUAR YÖNETMELİĞİ NE DİYOR?
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği’nin Türkiye’de düzenlenen fuarlar için hazırladığı bir yönetmelik var. “Yurt İçinde Fuar Düzenlenmesine Dair Usul ve Esaslar” başlığını taşıyan bu metin TOBB’un adeta Kırmızı Kitabı. Daha önce de belirtmiştik, organizasyon şirketinin bu yönetmelikten haberdar olmaması imkansız. Yönetmelik’i daha önce genel olarak işlemiştik, ancak “Zarar” konusunu da bu vesileyle yazalım.
“Yurt İçinde Fuar Düzenlenmesine Dair Usul ve Esaslar” yönetmeliğinde 15’inci maddede “Sigorta ve Birliğin Sorumluluğu” başlığında şu ifadeler yer alıyor.
“Düzenleyicinin, düzenleyeceği her bir fuar için Birlik tarafından belirlenen hususları ve fuarın tam tarihlerini ve tam gün kapsayacak biçimde üçüncü şahıs mali mesuliyet sigortası yaptırması zorunludur. Fuar alanındaki fiziki riskler, yangın ve diğer doğal afetler ile sabotaj ve kazalardan dolayı uğranılacak zararlar ile düzenleyiciden kaynaklanan zararlara ilişkin olarak Birliğin hiçbir sorumluluğu ve tazminat yükümlülüğü yoktur. Bu maddede belirtilen sigortayı yaptırmadığı tespit edilen düzenleyicinin teminatının tamamı Birliğe irat kaydedilir.”
Peki Üçüncü Şahıs Mali Mesuliyet Sigortası nedir?
Bir işten dolayı zarar görmesi muhtemel üçüncü şahısların malına ve canına zarar verebilecek durumlarda zararın karşılanmasını teminat altına alan sigortadır.
Bununla ilgili akla gelen soruları da şöyle sıralayalım:
Afyonkarahisar Belediyesi, ev sahibi olarak üçüncü şahıs (tüzel kişilik) sayılabilir mi?
Afyonkarahisar Blok Mermer Fuarı ile ilgili üçüncü şahıs mali mesuliyet sigortası yaptırılmış mıdır? Yaptırıldıysa Afyon’a verilen 40 milyonluk zararı bu poliçeden tahsis etmek mümkün müdür? Afyon Motor Sporları Merkezi’ndeki fuar kaynaklı oluşan ve şimdilik Afyonkarahisar Belediyesi tarafından üstlenilen zararı asıl muhatabı organizasyon şirketi değil midir?
Seneye aynı fuarın benzer risklerle yapılacağı aşikâr. Bu riske karşı şimdiden önlem alınmış mıdır?
