Uluslararası nitelikli Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) 2026 yılının Turizm ve Turizm Başkenti olarak Kırgızistan Cumhuriyeti’nin Issık-Göl kıyısındaki Çolpan-Ata kentini ilân etti.
Çin Halk Cumhuriyeti, Rusya Federasyonu, Kırgızistan, Tacikistan, Kazakistan, Özbekistan, Hindistan, Pakistan, İran ve Belarus’un üye oldukları ŞİÖ’nde Afganistan ve Moğolistan Gözlemci Ülkeler, Türkiye, Azerbaycan, Sri Lanka, Ermenistan, Kamboçya, Nepal, Suudi Arabistan, Mısır, Katar, Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn, Maldivler, Myanmar ve Laos da Diyalog Ortağı Ülkeler olarak yer alıyorlar.
***
Issık Göl Isık Göl Kırgızistan'ın kuzey doğusunda, Kazakistan sınırına yakın bir bölgede, kuzeyinde Küngöy Ala dağları ve güneyinde Teskey Ala dağları arasında yerleşmiş olan ortalama deniz seviyesinden 1606 m yükseklikte bulunan bir göldür.
Güney Amerika'daki Titicaca gölünden sonra dünyanın ikinci en büyük dağ gölüdür.Karla kaplı dağlarla çevrelenmiş olmasına rağmen, gölün suları hiçbir zaman donmaz; bundan dolayı Kırgız dilinde "ısı veya sıcak, ılık göl" anlamına gelen "Isık Köl" adıyla anılır. Kırgızlar bu gölü "Kırgızistan'ın incisi" diye adlandırmışlardır. Gölün uzunluğu batı-doğu yönünde 182 km, kuzey-güney genişliği 60 km'dir. Kıyılarının toplam uzunluğu 988 km olup 6.236 km²'lik bir alanı kaplar. Gölün ortalama derinliği 278 m, en derin yeri 668 m'dir. Isık gölün güney kıyılarına karşın kuzey kıyılarında kıyı birdenbire derinleşmez ve fazla derin değildir. Güney kıyılarında eşderinlik eğrileri daha sıktır.Yaklaşık 118 akarsu ve dereler, gölü besler. En büyükleri Cırgalan ve Tüp'tür. Soğuk ve sıcak kaynak suları ve kar suları da gölü besleyen diğer kaynaklardır. Gölün suyu biraz tuzludur ve su düzeyi her yıl yaklaşık 5 cm düşmektedir. Eski eserlerde Isık Gölü'n isimleri Türk Gölü, Kutsal Göl olarak geçer. Gölün Güneyinde Boz-Bezik dağı ve Urakır dağı bulunmaktadır.
Karahanlılar gibi Türk kağanlıklarının dinlenme merkezi olmuştur.
Sovyetler Birliği döneminde Issık Göl etrafındaki birçok sanatoryum, pansiyon ve tatil evleriyle popüler bir tatil merkezi haline gelmişti. Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından bu işletmeler zor dönemler geçirdi. Bugün bu bölgedeki büyük otel kompleksleri kapatılmakta, yerlerine yeni nesle hitap eden yatak ve kahvaltılı pansiyonlar açılmaktadır.
Sovyetler Birliği döneminde gölde nükleer denemelerin yapıldığı ve gölün ışıma yaptığı söylenmektedir. Bu durumun gölün sularında bulunan fosforik minerallerden ileri geliyor olması mümkündür.
Issık Göl'ün kıyısındaki kumsal, 320 km olup, Kırgızistan'ın en önemli ve geleceği parlak turizm bölgesidir. Balık bakımından zengin olan göl, hem Doğa koruma alanı, hem de dinlenme ve tatil yeridir. Kıyısında Karakol, Çolpan-Ata ve Balıkçı ismindeki kentler bulunur. Ayrıca göl Cengiz Aytmatov'nın bir romanına da konu olmuştur olmuştur.
Bir asır öncesinde gölün mukaddes olduğuna inanıldığı için göle pek girilmezmiş. Ama günümüzde turizm sahası olması dolayısı ile başta Kırgızlar, Kazaklar, Sibirya Türkleri ve Ruslar göle en çok giren turistlerdir. Örnök köyünün kuzey tarafında taşlar üstünde çok eski tarihe ait dağ keçisi resimleri bulunmaktadır. Isık göl ile Çon Kemin arasındaki Küngöy Ala dağın Isık göl tarafındaki eteklerinde çok eski devirlere ait taş üstüne çizilmiş olan resimlere çok rastlanmaktadır.
Issık Göldeki Sazlıklar, Su bitkileri, Su yosunları, Bitkisel planktonlar, Hayvansal planktonlar ve özel balık türleri doğa ve hayvan bilimciler için bir araştırma unsuru olmaktadır.
Gölün kuzey kıyısında yer alan yol boyunca Balıkçı şehrini geçtikten sonra Sarıkamış, Toruaygır, Çırpıkçı, Koş-köl, Tamçı, Çok-Tal, Örnök, Çon-Sarı Oy, Sarı Oy, Kara Oy köylerini geçip Çolpan-Ata kentine ulaşılır. Çolpan-Ata şehrinin ötesindeki Baktuu-Dolonatı, Bosteri, Bulan-Sögöttü, Korumdu köyünden sonra yol kıyıdan uzaklaşır. Temir ve Kanat köylerinden sonra Çon Aksuu akarsuyunu geçip Grigoryevka köyüne, sonra Aksuu akarsuyunu geçip Semenovka köyüne varılır. Ananyevo, Carkınbayev, Çon-Örüktü, Orto-Örüktü, Kiçi-Örüktü, Oytal, Kuturgu, Frunze, Kürmöntü, Balbay köyüne gelinir. Balbay köyünden sonra Issık Göle bakınca Tüp körfezini görerek Tüp İlçesi 'ne varılır. Tüp İlçesinden sonra Issık-Göl kentinin idari merkezi olan Karakol kentine ulaşılır.
Çolpan Ata başkent Bişkek'in 240 km doğusunda, Karakol kentinin 135 km batısında ve Issık Göl'ün kuzey kıyısında konumlanan, Issık-Göl İlçesi'nin idari merkezi olan bir turizm kentidir.
Çolpan: Zühre, Venüs, çobanyıldızı, çulpan, sabah yıldızı ve ata anlamlarını içerir. (Mitolojik bir koruyucu ruh adıdır.) İslam öncesi dini inanç kökenli, tarih uzmanlarının verdikleri bilgiye göre tahminen Çiğil Türk oymağının verdiği bir isimdir.
Çolpan Ata kentinde, büyüklü küçüklü sanatoryumlar, oteller ve misafirhaneler vardır. Bu kent 1975 yılından sonra gelişmeye başlamış, küçük bir kasaba kimliğinden çıkıp, gelişmiş bir şehir kimliğine bürünmüştür.
Bugün Kırgızistan’ın en önemli turizm şehri Çolpan Ata’dır.
Issık-Gölün kıyısında bulunan şehir, tarihi, kültürel öğeleri ve turistik imkânlarıyla yerli ve yabancı turistlerin ilgi odağı olmaktadır.Tuzlu su ve mineral içeriği nedeniyle Issık Gölün sularının şifalı olduğu belirtilmekte ve kimi hastalıkların tedavisi için bu sudan yararlanılmaktadır.
Petroglif Açık Hava Müzesi
Çolpan Ata şehrinin girişinde bulunan Çolpan-Ata Petroglif Açık Hava Müzesi'nde, 30 santimetre ila 3 metre büyüklüğünde resimlerin yer aldığı yüzlerce kaya var. Resimlerde av kültürü, hayvanlarla mücadele sahneleri, avcı tasvirleri yer alıyor. Dünya mirası adına önemli bir kaynak oluşturan söz konusu eserler, eski kültür ve yaşamın yanı sıra çizimlerin yapıldığı bölgenin tarihi hakkında bilgi sahibi olmaya imkan tanıyor.
Çolpan Ata şehrindeki "Cengiz Aytmatov Ruh Ordo Açık Hava Müzesi" Kırgız halkının kültür ve geleneklerine dair en kapsamlı bilgilerin alınabileceği mekanlardan biri olarak öne çıkmaktadır.
Kırgızistan ve Kırgızlar hakkında en zengin halk sanatı eserlerini barındıran müze, yerli ve yabancı turistlerin en fazla ziyaret ettiği önemli mekanların başında geliyor. Resmî etkinliklere, konserlere ve uluslararası festivallere ev sahipliği yapan müze, ruhani ve tarihi bir keşif yapmak isteyenler için harika bir adres olarak gösterilmekte ve sunulmaktadır.
Dünya Göçebe Oyunlarına 3 kez ev sahipliği yaptı
Çolpan-Ata şehri pek çok ulusal ve uluslararası kültürel etkinlilere ev sahipliği yapıyor. Sadece Türklerin değil, aynı zamanda dünyanın tüm göçebe halklarının manevi bilincini ve tarihsel hafızasını canlandırmayı amaçlayan ''Dünya Göçebe Oyunlarına 3 kez ev sahipliği yapmış olan Kırgızistan'ın başkenti Bişkek'e 4-5 saat mesafede bulunan Çolpan Ata şehrinin tanıtımı içinde bulunduğumuz yıl, yalnız Türk Dünyasına değil, tüm Dünyaya gururla sunulacak bir Türk-Kırgız kenti olacaktır.
Burada, önemli ve gururla belirtmek gerekir ki, bu Ruh Ordo Müzesinde, Dünya Türklüğünün medar-ı iftiharı olan Mustafa Kemal Atatürk’ün de bir haykeli bulunmaktadır.
