Uzun zamandır aklımda Prof. Dr. İrfan Ünver Nasrattınoğlu hakkında yazı yazmak vardı. Nasrattınoğlu’nun ilk yazısının yayınlandığı Afyon Türkeli Gazetesi’nden Şaban Korkmaz Hocamız, benden daha önce davranmış. “Kültür Elçisi” isimli bir yazı ile Nasrattınoğlu Hoca’yı vefasını göstermiş, Afyonkarahisar’da bir cadde veya sokağa Prof. Dr. İrfan Ünver Nasrattınoğlu isminin verilmesini önermiş. Bu öneriye ben de katılıyorum.
Ben de Nasrattınoğlu Hoca ile ilgili haberler yazdığımda “Kültür Elçisi”, “Kültür Çınarı” ifadelerini kullanıyordum. Ancak bu tanımlar, benim Nasrattınoğlu için düşündüklerime tam karşılık gelmiyordu.
Yazdığı eserlerin başlıklarına baktım, 90 yaşına gelmiş olmasına rağmen Afyonkarahisar ve Türkiye için hâlâ üretme gayreti içinde olmasına baktım, kim davet etse “Olmaz” demeden gelmesine baktım… Benim Prof. Dr. İrfan Ünver Nasrattınoğlu için “İşte bu tam oldu” diyebileceğim bir unvanda karar kıldım: Kültür Ata…
Kültür Ata, tahmin edebileceğiniz gibi Dede Korkut’tan mülhem… Dede Korkut, büyük halk hikayemizde Korkut Ata olarak da nitelenir. Dilimizde ata, “baba, ced, aile büyüğü, millet büyüğü” olarak tanımlanır; aynı zamanda ata toplumun bilgisinden, tecrübesinden, görgüsünden yararlandığı derviş ruhlu kişidir.
Prof. Dr. İrfan Ünver Nasrattınoğlu için “Kültür Ata” tanımı, bütün bu özelliklerin hepsini yansıtıyor zannederim. 90 yaşıyla koca bir çınar gibi dik duran, satırlarını okuyucuları için gölge hâline getiren, korunaklı bir bilgi kaynağı olan Nasrattınoğlu Hoca, gençleri gördüğünde de tecrübelerini nasihat olarak sunar. Yazılarında zaman zaman hata yaparız, telefonu açar, meramını yapıcı ve tatlı dille anlatır. Hatadan dolayı duyduğumuz mahcubiyet, O’nun hoşgörülü tavrıyla daha da yükselir.
Bir taraftan da toplantılarda efelik damarı kabarıverir, “Ses alçak geliyor”, “Duyulmuyor, biraz daha sağır” gibi ikazları ile konuşmacının dikkatini çeker.
Prof. Dr. İrfan Ünver Nasrattınoğlu’nun bir özelliği de kültür ve sanat alanında gayret gösteren tanıştığı gençleri teşvik etmesi; bu alanda yol yürüyen yaşça biraz daha büyük kişileri “Aman vazgeçme” diyerek yüreklendirmesidir. Gazeteniz Kocatepe’deki yazılarında görmüşsünüzdür: Afyonkarahisar’ın kültür ve sanatına katkıda bulunan isimleri tek tek köşesine taşır; onlar hakkında olumlu kanaatlerini dile getirir.
Afyonkarahisar özelinde Prof. Dr. İrfan Ünver Nasrattınoğlu, Halikarnas Balıkçısı olarak bilinen Cevat Şakir Kabaağaçlı’nın Afyonkarahisarlı olduğunu mektuplarla ortaya koyan isimdir. Nasrattınoğlu Hoca’nın, Cevat Şakir’e konuyu mektupla sorduğu, Cevat Şakir’in ise Afyonkarahisarlı olmaktan mutluluk ve gurur duyduğunu dile getirdiği biliniyor.
Kültür Ata Nasrattınoğlu, bütün çalışmalarının yanı sıra Türk’ün rengi turkuaz gözleriyle de çakmak çakmak bakan bir büyüğümüz.
Sadece kültür, sanat, edebiyatla sınırlı kalmaz topluma verdiği mesaj. Mesela Amerika Birleşik Devletleri’ne “Bu coğrafyadan defol” diyecek, dediğini de yazacak kadar iz bırakan bir yazardır.
“Ben yaşadığımı yaşadım, çekilirim kenara; keyfime bakarım” demek yerine “Yüce Türk Milleti’nden bir kişinin bile bilinçlenmesine vesile olur muyum, bir kişinin bile ‘Bu konu böyle imiş’ demesini sağlar mıyım” düşüncesiyle konuşmaya, yazmaya, ışık saçmaya devam ediyor Kültür Ata.
100’ü aşkın eseriyle, dergi ve gazetelerdeki yazı ve makaleleriyle Türk Kültürü için bir kaynak kişi…
15 yaşında yetim kaldığı anda, vefat eden babasının üzerine kapaklanarak ağlayan, ancak yakın bir akrabasının uyarısı ile kardeşlerine liderlik, ailesine reislik eden koca yürekli bir adam…
Allah uzun ömür versin.
KÜLTÜR ATA HAKKINDA BAZI BİLGİLER
Doğum Tarihi ve Yeri: 18 Aralık 1937, Afyonkarahisar.
Eğitim: İlköğrenimini Afyon'da tamamladı. 1955 yılında Hava Astsubay Okulu'ndan mezun oldu.
Askeri Kariyer: Türk Hava Kuvvetleri bünyesinde 20 yıl boyunca görev yaptı ve kendi isteğiyle emekliye ayrıldı.
Akademik Unvanlar: 1991: Azerbaycan Mehmet Emin Resulzade adına Devlet Üniversitesi - Fahri Doktora.
1992: Moldova-Komrat Devlet Üniversitesi - Fahri Doktora.
1999: Moldova-Komrat Devlet Üniversitesi - Fahri Profesörlük.
Kurumsal Görevler: Halk Kültürü Araştırmaları Kurumu Genel Başkanlığı (ve sonrası Genel Başkanlık)
Mesleki Üyelikler: Türk Basın Konseyi, Azerbaycan Yazarlar Birliği, Afyonkarahisar Gazeteciler Cemiyeti, İLESAM, Moldova Yazarlar Birliği, Türkiye Gazeteciler Cemiyeti, Türkiye Yazarlar Birliği.
İlk yazısı 1954 yılında Afyon'da yayımlanan Türkeli gazetesinde çıktı.
Kullandığı İmzalar: İsmet Kemal, Karahisarî, Nasrattınoğlu Gözüyle, Salih Deniz Deniz.
Katkı Sağladığı Gazeteler: Türkeli, Afyon, Zafer, Mücadele, Anadolu, Güney, Orta Doğu, Kocatepe.
Katkı Sağladığı Dergiler: Türk Folklor Araştırmaları, Sivas Folklor, Türk Folkloru, Erciyes, Hisar, Ilgaz, Gülpınar, Size, Güneyde Kültür, İçel Kültürü, Ses, Yeni Defne.
Ödüllerden Bazıları: 1981: Müzik-San Vakfı Türk Folkloruna Üstün Hizmet Ödülü.
1990: Tosya Kaymakamlığı Türk Şiirine Hizmet Ödülü.
1990: Denizlililer Birliği Vakfı Türk Dünyası Kültürü Hizmet Ödülü.
1991: Azerbaycan Aşıglar Birliği "Aşık Alı Mükafatı".
1996: Özbekistan Yazarlar Birliği "Halkqara Qaşkari Mükafatı" (Uluslararası Kaşkari Ödülü).
1997: Yugoslavya-Kosova Prizren Doğru Yol Kültür ve Güzel Sanatlar Derneği "Süleyman Brina Balkanlar Türk Kültürüne Hizmet Ödülü".
1998: Moldova Yazarlar Birliği Eminecu Onur Ödülü.
1998: Moldova Komrat Devlet Üniversitesi Onur Ödülü.
Kurucu Olduğu Dernekler:
Afyonkarahisar ve İlçeleri Dayanışma Derneği
Türk-Makedon Dostluk Derneği.
Türkiye-Moldova Dostluk Derneği.
Türkiye-Pakistan Kültür Derneği.
Türkiye-Irak Dostluk Derneği
KÜLTÜR ATA’NIN ESERLERİNDEN BAZILARI
Afyonkarahisarlı Şairler Yazarlar Hattatlar (Araştırma, 1971)
Afyonkarahisar Kocatepe Kurtuluş Zafer Şiirleri Antolojisi (Antoloji, 1972)
Anamın Yemekleri (Mutfak Kültürü, 1974)
Afyonkarahisar'da Evlenme Törenleri (Araştırma, 1975)
Aşıkların Diliyle Atatürk (Derleme, 1976)
Samsunlu Aşık Kemali Bülbül (Araştırma, 1976)
Gürünlü Aşık Sefil Gülhani (Araştırma, 1976)
Afyonkarahisar Folklorundan Damlalar (Araştırma, 1976)
Ali Çetinkaya (Biyografi, 1978)
Ölümünün 1. Yılında Cahit Öztelli Kaynakçası (Bibliyografya, 1979)
Kardeş Libya (Gezi Yazısı, 1980)
Destan Atatürk (Antoloji, 1981)
Yunus Emre Şiirleri Antolojisi (Antoloji, 1981)
Afyonkarahisarlı Şair Çizmecioğlu Vehbi (Araştırma, 1981)
Ölümünün 8. Yılında Aşık Veysel (İnceleme, 1981)
Makedonya ve Struga-81 (Gezi/İnceleme, 1981)
Azerbaycan Cumhuriyeti Gezi Notları (Gezi Yazısı, 1982)
Urimçi'den Pekin'e Çin (Gezi Yazısı, 1983)
Çağdaş Kuzey Azerbaycan Şiiri Antolojisi (Antoloji, 1984)
Dost Romanya (Gezi Yazısı, 1985)
Çağdaş Uygur Şiiri Antolojisi (Antoloji, 1985)
Afyonkarahisar Ağzı (Dil İncelemesi, 1986)
Dünü ve Bugünü Polonya Gezi Notları (Gezi Yazısı, 1987)
Posoflu Aşık Zülali (İnceleme, 1987)
Çağdaş Özbekistan Şiiri Antolojisi (Antoloji, 1988)
Azerbaycanlı Şair Nebi Hazri (Araştırma, 1988)
Barışçı Başkan Ceauşescu (İnceleme, 1988)
Görkemli Türkmen Ozanı Mahdumkulu (Araştırma, 1990)
Gagauz Şiiri Antolojisi (Antoloji, 1992)
Atatürk İçin Türkiye Dışında Yazılan Şiirler (Antoloji, 1994)
Nasreddin Hoca'nın Dünyası (İnceleme, 1996)
Mihai Eminescu (İnceleme, 2000)
Bir Türkün Gözüyle Bugünkü Polonya (İnceleme, 2006)
Afyonkarahisarlı Halk Ozanları (Araştırma, 2006)
Afyonkarahisarlı Örnek İnsan Rıza Çerçel (Biyografi, 2006)
Romanya Yazıları (İnceleme, 2006)
Makedonya (Gezi Yazısı, 2009)
Arnavutluk ve Kosova (Gezi Yazısı, 2009)
Moldova Ve Gagauzya (Gezi Yazısı, 2009)
Azerbaycan (Gezi Yazısı, 2010)
Orta Asya Türk Cumhuriyetleri ve Rusya - Belarus (Gezi Yazısı, 2011)
Arap Ülkeleri (Gezi Yazısı, 2014)
Avrupa (Gezi Yazısı, 2014)
Türk Dünyasında Ozanlar (Araştırma, 2015)
İşte Hayatım (Otobiyografi, 2017)
